على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2504

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

فات ( f t ) ا . پ . سرنوشت و تقدير . و مرگ . وفات يافتن : مردن . و نيز فات : نام گياهى و يا داروئى . فات ( f tt ) افا . ع . كوبنده و ريز ريزكننده . فاتح ( f teh ) ص . ع . گشاينده . و فيروز و ظفرياب . ج : فتحة . و فتحه‌دهنده . فاتح ( fateh ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسى و يا چيزى كه بگشايد و باز كند . و فيروز و ظفرياب و غلبه‌كننده . و گيرندهء شهر و جز آن . فاتحة ( f tehat ) ص . ع . مؤنث فاتح . فاتحة ( f tehat ) ا . ع . فاتحة الشيئ : آغاز و اول آن چيز . ج : فواتح . و فاتحة الكتاب : سورهء حمد . و فواتح القرآن : اوايل سوره‌هاى قرآن . فاتحه ( f tehe ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اولين سوره از سور قرآنى كه سورهء حمد باشد . و مجلس سوكوارى . و فاتحه خواندن : در مجلس سوكوارى حاضر شدن و بروح مرده دعاى خير فرستادن . و فاتحهء فكرت : ابتداى سخن و سخن اول . فاتحه‌خوانى ( f tehe - x ni ) ا . پ . مجلس سوكوارى و عزادارى براى مرده . فاتر ( f ter ) ص . ع . ماء فاتر : آب آرميده و فرو نشستهء از جوشش . و طرف فاتر : چشم سست نگاه . فاتر ( f ter ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - سست و زبون و ناتوان . و آب فاتر : آب نيمگرم . و خاطر فاتر : هوش كند و كم ادراك . فاترسين ( f tarsin ) ا . پ . سپندان كه بتازى خردل گويند . و سپند كه در چشم زخم به روى آتش ريخته مىسوزانند . فاتر شدن ( f tar - codan ) ف ل . پ . برآمدن و صعود كردن و بالا آمدن . فاترشين ( f tarcin ) ا . پ . فاترسين . فاتق ( f teq ) افا . ع . شكافنده . فاتك ( f tek ) ص . ع . ستيهندهء در كار و مبالغهءكنندهء در آن . و بناگاه گيرنده . و بنا گاه كشنده . ج : فتاك . و رجل فاتك : مرد دلير و شجاع . فاتن ( f ten ) ص . ع . در فتنه اندازنده . و كسى كه ارادهء فجور با زنان كند . ج : فتان . و گمراه‌كنندهء از راه راست . ج : فاتنين . و قلب فاتن : دلى كه زنان وى را برده باشند و مفتون آنها شده باشد . فاتن ( f ten ) ا . ع . شيطان . و ديو . فاتنة ( f tenat ) ص . ع . زنى كه دل مردى را برده و او را مفتون خود كرده باشد . فاتور ( f tur ) ص . پ . آب نيمگرم ( در مبالغه گويند ) . فاتوريدن ( f turidan ) ف ل و م . پ . دور تر شدن . و بيك طرف نگاهداشتن . و رميدن . و حذر كردن و احتراز نمودن . و ترسناك شدن . و بر طرف كردن . و راست كردن . فاتوسين ( f tusin ) ا . پ . فاترسين . فاتوليدن ( f tulidan ) ف ل و م . پ . فاتوريدن . فاتون ( f tun ) ا . ع . نام نان پز فرعون كه حضرت موسى وى را كشت . فاثج ( f sej ) ا . ع . ماده شتر جوان آبستن و يا ماده شتر فربه كه يك سال و يا سالها آبستن نگردد . و يا ماده شترى كه بگشن يافتن آبستن نشود . و ماده شتر بزرگ كوهان فربه . فاثور ( f sur ) ا . ع . تشت و خوان از سنگ رخام و يا از سيم و يا از زر . و گردهء خورشيد . و كاسهء بزرگ كه در آن شراب باشد و جماعتى گرد آن برآيند . و گروهى كه در سرحد مملكت باشند و در پى طلب دشمن روند . و جاسوس . و منزل . و شادمانى . و كاسه . و صراحى بزرگ . و سينهء مردم . و ظرف گلين و جز آن كه در آن شراب نگاهدارند . و هم على فاثور واحد اى على مائدة واحدة او منزلة واجدة . و بدون الف و لام : نام موضعى . فاج ( f j ) ا . پ . شاخ و شاخه . فاجام ( f j m ) ا . پ . باقى ماندهء انگور و خرما بر درخت . و فوق و بالا . فاجر ( f jer ) ص . ع . تباهكار . و نافرمان . و زناكار . ج : فجار و فجرة . و دروغگو . و كسى كه سوگند دروغ خورد . و سوارى كه از زين متمايل گردد . فاجر ( f jer ) ا . ع . متمول و مالدار . و ساحر و جادوگر فريبنده . فاجر ( f jer ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - فاسق و تباه كار و بدكردار . و زناكار . فاجرة ( f jerat ) ص . ع . زن زناكار . فاجره‌بچه ( f jere - bace ) ا . پ . فرزند زنا و حرامزاده . فاجشه ( f jece ) ا . پ . جند بيدستر . فاجع ( f je ' ) ص . ع . موت فاجع : مرگ درد آورندهء مردم از سختى و بلا . و امراة فاجع : زن مصيبت زده . فاجع ( faje ' ) ا . ع . غراب البين يعنى آن قسم از زاغ كه منقار و پاهاى وى سرخ است . فاجعة ( f je'at ) ا . ع . سختى . و اندوه . يق : نزلت به فاجعة . فاجل ( fajel ) ا . ع . قمارباز و كسى كه غالبا مشغول قمار باشد . فاجور ( f jur ) ص . ع . مرتكب گناه و زناكار ( در مبالغه گويند ) . فاحش ( f hec ) ص . ع . بسيار بخيل . و نيك زفت . و هر بدى كه از حد درگذرد . و بسيار چيره . و رجل فاحش : مرد فحش گو . و غبن فاحش : غبنى كه از حد درگذشته